Columns Judith
Zwakke plekken, 17 April 2005
Zwakke plekken, iedereen heeft ze. Ik heb er ook zat. Eentje werd vandaag weer eens pijnlijk geraakt. Dat deed mijn ego even pijn. Want een van mijn valkuilen is dat ik graag aardig gevonden wil worden. Dat kan natuurlijk niet altijd. Maar het zou wel leuk zijn als iedereen je waardeerde, toch? Iedereen, en altijd. Respect krijgen. Gewaardeerd worden, om wie je bent of gewoon om wat je doet. Geef nou maar eerlijk toe, daar heb jij ook wel eens last van. Maar goed. Als je graag aardig gevonden wilt worden, dan doet het pijn om een tekst te horen, als die ik vanmorgen hoorde. Het was een tekst uit de Bijbel, uit het boek Johannes. Ingekort komt het hierop neer: "Omdat jullie niet van deze wereld zijn, ... daarom haat de wereld jullie." Jezus heeft dat gezegd. Omdat Hij ons uitgekozen heeft, haten anderen ons. Dat is een eng idee. Ik merk er gelukkig niet zo veel van. M´n collega´s gaan me niet opeens slaan als ik vertel dat ik zondag naar de kerk geweest ben. De meesten vinden het wel prima. Sommigen vinden het raar. En sommigen zijn zelf ook christen. Bij de supermarkt krijgen mensen die een kruisje om hun nek dragen, ook nog steeds gewoon hun boodschappen mee. Er zijn in Nederland hier nota bene christelijke scholen, er zijn veel christenen actief in de politiek en in besturen. Nee, we hebben het niet echt moeilijk hier. Dat is in Noord-Korea wel anders, of in China. Als je daar met een paar christenen samen een lied zingt om God te eren, kan dat je al jaren strafkamp opleveren. Honger. Marteling. Je wilt het echt niet weten, maar het gebeurt. Dat zet het dan allemaal wel weer in perspectief hè. Misschien, heel misschien moeten we ons wat minder druk maken over de vraag, of anderen ons wel aardig vinden. Echte liefde is niet altijd aardig en leuk. Gekruisigd worden is ook geen feestje. Toch was die bloederige executie nou net een van de grootste uitingen van liefde. Dat wist Johannes ook, toen hij die tekst opschreef. Hij snapte wat Jezus bedoelde. Heb lief. Wees echt. Zeur niet. En hey, bijkomend voordeel: het spaart tijd. Want als je echt bent, hoef je je niet uit te sloven.
Naar Boven	Ga terug
Goed en kwaad in films, 23 feb 2003
Ik houd wel van een goede film. Wat is goed? Nou, goed acteerwerk, overtuigende decors, een mooie soundtrack. Het valt me op dat er de laatste jaren regelmatig films uitkomen waar misdaad en misdadigers een hoofdrol in spelen. Ik probeer niet compleet te zijn, en ja, het zijn heel verschillende films, maar ik noem er een paar. Een ouder voorbeeld is The Godfather, een paar jaar geleden waren er Mickey Blue Eyes en Gone in 60 seconds, en nu draait Catch me if you can. Heel verschillende films, van komedie tot drama, maar met een overeenkomst: misdaad en sympathieke misdadigers. Tja, misdaad, het is er. Je kunt er niet omheen. Misdaad heeft een plaats in Nederland, in de rest van Europa, in de Verenigde Staten,in de hele wereld. Dus waarom zou je er dan geen films over maken? Op zich logisch, niks mis mee. En het stelen van een auto is ook niet zo verwoestend als honderden mensen in de vernieling helpen door drugs te dealen, en voor een slimme, charmante oplichter die alleen de rijken besteelt, kunnen we meer sympathie opbrengen dan voor dikke, driftige drugsbazen. Film-misdadigers zijn vaak knap, ze zijn charmant, ze zijn bovengemiddeld intelligent, ze hebben manieren, ze zijn loyaal aan hun familie, ze weten precies wat ze willen, ze werken vaak hard, zijn rijk, … tja… en die zweem van slechtheid maakt ze eigenlijk ook wel spannend en aantrekkelijk… dat alles maakt de verzonnen figuren tot ideale filmkarakters, de spanning zit al in hun personage, zelfs al boeit het verhaal niet de hele film lang!! Misdaad en film, een combinatie die garant staat voor een avondje ontspannen genieten. Ondertussen zet het beeld van de sympathieke misdadiger zich vast in ons brein. We lezen over Cor van Hout in de krant. We zien de witte paarden en de dure auto´s bij zijn begrafenis op de televisie. Onbewust krijgen we een gevoel van bewondering en medelijden, om de nabestaanden van de crimineel. En kijk zijn vrienden nou toch. Zo stoer, zo´n solidariteit. We voelen diep van binnen sympathie… niet voor een knap spelende acteur, maar voor een echte misdadiger. Waar zijn we dan mee bezig?! Misdaad is misdaad! Er bestaan geen top-criminelen, het zijn toch geen sterren? Wat gaat er schuil in de dikke Mercedessen en bmw´s, achter de stoere leren jassen of de Armani-pakken van de grote bazen? Waar komt al dat geld vandaan? Nooit, nooit mag ik vergeten dat door drugs tienduizenden gevoelige, kwetsbare mensen verslaafd zijn geraakt en uiteindelijk in ellende overleden. Misselijk word ik als ik denk aan de nog altijd bloeiende vrouwenhandel, waardoor onwetende, werkwillende vrouwen uit Oost-Europa geronseld worden om als hoer te werken in de Nederlandse rosse buurten. Ze denken dat ze als serveerster of boekhouder kunnen werken, maar onder dwang belanden ze achter de ramen in de rode lampen. Nooit wil ik uit het oog verliezen, dat door illegale wapenhandel onschuldige voorbijgangers slachtoffer kunnen worden van een criminele afrekening. Nooit wil ik uit het oog verliezen, dat door de grote belastingontduiking van misdadigers gewone mensen in Nederland meer moet dokken om de verzorgingsstaat aan de praat te houden. Achter de stoere koppen, familiale loyaliteit en de hoffelijke manieren van echte criminelen gaat een stinkende mestput schuil. Natuurlijk, het zijn ook mensen. Maar wat ze doen is niet, niet goed te praten. Waren het allemaal maar acteurs. De werkelijkheid is anders en duizend keer bitterder dan welke mooi gemaakte misdaadfilm ook.
Naar Boven	Ga terug
Competitie, 26 mei 2002
Sommige dingen zijn zo gewoon dat je ze niet eens meer ziet. Zoals het feit dat we hier met z'n allen van het leven een grote wedstrijd maken. Een wedstrijd? Dat valt toch wel mee? Bedoel je een wedstrijd wie het langste leeft ofzo? Nee dus. Ik bedoel dat het lijkt of iedereen, bijna altijd en overal, een wedstrijdje met elkaar aan het doen is. Op het sportveld vind ik dat logisch. Als je fanatiek aan het volleyballen, dammen, of fierljeppen bent, wil je natuurlijk winnen. Dat hoort bij sport. Maar ook buiten het sportveld is ons leven een wedstrijd. Binnen het gezin waar je opgroeit bijvoorbeeld. Wie is de slimste, jij of je broertje? Misschien is hij slimmer, maar kan jij beter voetballen. Of andersom. Of hij is slimmer én hij kan beter voetballen. Dat is al een stuk minder prettig. Want iedereen wil ergens in uitblinken, we vergelijken onszelf steeds met anderen en zo maken we van het leven een grote wedstrijd. Het grootste strijdterrein is de zakenwereld. Wie winst wil maken, moet winnen, terrein veroveren op z'n concurrenten. Of je nou kaas, cd's of T-shirts verkoopt, je moet je collega's altijd net te slim af zijn. De verkiezingen zijn jullie vast ook nog niet vergeten. Melkert en Dijkstal zijn de losers, Balkenende en de lijst Fortuyn zijn de winners. Ook in de politiek, het bestuur van ons landje, draait het om de competitie. Nu ben ik zelf ook zeer betrokken, misschien zelfs wel een héél klein beetje fanatiek in bijna alles wat ik doe, maar ik voel me er ook niet altijd lekker bij. Is dit is nu eenmaal de manier waarop onze moderne samenleving in elkaar zit? Gelukkig is het niet overal zo! In het koninkrijk waar het echt om gaat, het onzichtbare koninkrijk van Jezus Christus, gaat het er niet om wie het intelligentste is. Tenslotte heeft iedereen zijn hersenen van God gekregen. Het gaat er ook niet om wie het beste kan sporten. Lichamen zijn aangetast door ziekten, handicaps en de gevolgen van armoede of juist te veel welvaart. Gaat het er dan wel om wie het mooiste anderen kan toespreken, of wie het mooiste kan zingen? Nee, ook dat niet. Spreken en zingen zijn cadeaus die God ons gegeven heeft. Wat triest als we ook in de kerk wedstrijdjes gaan houden, wie het mooiste muziek kan maken, wie de mooiste kleren aan heeft, wie kan het beste leiding geven of wie het beste kan spreken. God heeft voor iedereen de perfecte plek. Voor Hem is iedereen van ongelooflijk veel waarde. Als een perfecte vader en moeder tegelijk, weet Hij precies wat goed voor ons is. Jezus is er voor winnaars, de mensen die gelukkig en succesvol zijn. Maar Jezus is er misschien nog wel meer voor verliezers. Voor de mensen die soms het gevoel hebben dat ze er maar een beetje bij hangen en dat ze te gewoon zijn om bijzonder te heten. In Gods koninkrijk is er voor iedereen een basisplaats in het beste elftal, een mooie plek aan de mooiste tafel. God is nu eenmaal niet zo gek op wedstrijdjes als wij!
Naar Boven	Ga terug
De gulden middenweg, 2000
Om de een of andere reden hebben wij hier in ons landje een uitdrukking die 'de gulden middenweg' heet. Gulden staat voor goud en deze gouden weg is de beste weg die je kunt kiezen. Niemand lijdt onder het bewandelen van deze weg. De gulden middenweg staat voor de perfecte tolerantie. Alle creativiteit is ingedamd, alle radicaliteit is verdund, alle waarheden zijn afgezwakt zodat iedereen met elkaar door één grote gouden deur kan. Je ziet het in de politiek en de economie. De NS was van de overheid. Een paar jaar geleden bereikte ons het belangrijke nieuws: de NS zou gaan privatiseren! Iedereen hield z'n hart vast en anno 2000 is het inderdaad niet gelukt. De Nederlandse Spoorwegen zijn niet van de overheid en het is ook geen echt bedrijf: ze zijn een béétje geprivatiseerd. De gulden middenweg, zeg maar. En als je verder echt goed om je heen kijkt, dan schrik je je rot. Echt overal denken mensen dat de gulden middenweg de mooiste en beste oplossing is die er bestaat. "Schat, ik houd van je, maar ik weet niet of ik het aandurf je voor m'n hele leven trouw te beloven. Zullen we eerst gaan samenwonen?" Maar het ergste voorbeeld van de gulden middenweg vind je in de kerk. God heeft ons beloofd dat Hij alles nieuw en goed zal maken en dat we dan op gouden straten kunnen dansen. Maar daar bedoelde Hij natuurlijk niet de gouden middenweg mee. Ik denk niet dat er in zijn Hemel één weg is die zo zal heten, al zijn alle wegen van goud. En als God het over dansen heeft, dan bedoelt Hij ook dansen. Niet alleen maar staan en je mond opentrekken, zingen en na 1 minuut en 50 seconden weer gaan zitten, maar aanbidden. De tijd nemen om te zingen en te beseffen wat je doet. Maar ja, je moet het niet te gek maken hè. Een kerkdienst zonder zingen, nee, dat is niet goed, maar je moet ook niet te veel zingen. Dan denken mensen .. . nou ja, stel je voor dat we dan echt God gaan aanbidden. Dat is even radicaal. Het moet wel een beetje gematigd blijven. Dus bewandelen we de gulden middenweg. We een aanbidden God een beetje. We zingen wat, we praten weer wat, we zingen nog een lied… Het lijkt wel of de muziek alleen maar een stoplap is om het vele praten te compenseren! En dan heb ik het heus niet alleen over traditionele kerken hoor, maar ook over m'n eigen kerk en vele, vele anderen. Kijk nou eens naar God Zelf. Hij heeft de gouden middenweg niet geplaveid of bewandeld, hoor! Hij is zelf juist ontzettend radicaal. Een beetje eng, zo radicaal. Hij weigerde elk compromis. Iets is goed of iets is kwaad. Maar zonder naar goed of kwaad te kijken, kun je ook zeggen dat God gewoon ongelooflijk creatief is geweest! Hij heeft de mafste dingen verzonnen. Hij heeft ons gevoel voor humor geschapen en vleesetende planten gemaakt. Een plant die vlees eet, nou, de logica is ver te zoeken zou je als mens denken. Maar daar heeft God geen boodschap aan. Nadat Hij die vleesetende plantjes had gemaakt, was Hij twee dagen later dag weer in de stemming voor iets grappigs. Dus maakte Hij vleermuizen. Het zijn geen muizen, geen vogels, het zijn gewoon ratjes met vlerken. Een vleermuis. De gouden middenweg tussen een beest met pootjes en een met vleugels. Maar de weg die God bewandelt is dan ook echt van goud he. Zijn creativiteit is onbegrensd. Dus ook op dat gebied kunnen we van Hem nog heel wat leren….
Naar Boven	Ga terug
Stank voor dank, 1999
Piepend en schokkend komt de metro in beweging. `t Is vol. Erg vol. Als een klein sardientje in een heel grote buis op wielen sta ik hier met nog zo'n 100 mede-Rotterdammers, lekker warm en gezellig ingeblikt. Er wordt wat afgepraat tussen de stalen muren. En aangezien ik in m'n eentje reis, luister ik naar gesprekken tussen een handelaar (in vis en schelpdieren, dat kun je wel ruiken) en z'n maatje. Eigenlijk moet ik wel luisteren, want ik zit ongeveer klemvast tussen hen in. Samen voeren de mannen een heel godsdienstig gesprek. Luid en duidelijk hoor ik wel tien keer in zuiver Rotterdams de naam van Jezus door de metro klinken. Hem vertellen ze al hun problemen. Dat gaat ongeveer zo. "Zo'n verrotte partij vis had ik nog nooit gezien, Jezus zeg, echt stinken, twee uur in de wind. Rotweer was het ook nog. Die vent probeerde uit te leggen dat het niet zijn schuld was, maar ik was echt gigantisch kwaad. Ik dacht echt zo van: Jezus, donder toch op met je mosselkop. Echt niet eerlijk, het stinkt." Het antwoord van het maatje heb ik niet meer mogen horen, want ik moest uitstappen. Bij de visboer haal ik een lekkerbekje en een blikje sardines. Terug ga ik wel lopen, ik voel er niet veel voor om me opnieuw in een metro te wurmen. Op weg naar huis vraag ik me plotseling iets af. Hadden die twee in de metro Jezus niks leuks te vertellen? Het kan natuurlijk zijn dat ze alleen maar vervelende dingen meemaken. Niet echt waarschijnlijk, dat zal iedereen met me eens zijn. Het lijkt er verdacht veel op dat Jezus er alleen bijgehaald wordt als er rottigheid is. Waar heeft Hij dat aan verdiend? Ik heb vaak gehoord dat Jezus juist verantwoordelijk was voor alle goede dingen. Als je je rotte vis laat verkopen, is dat je eigen fout, toch? Als ik die mannen nog eens tegenkom, zal ik ze eens een tip geven. Als ze een fout maken, moeten ze heel hard "IK!" roepen in plaats van "Jezus!" En als ze nou nog eens iets heel tofs meemaken, dán moeten ze "Jezus!" roepen. En niet andersom. Want dat stinkt.
Naar Boven	Ga terug